Lezing 3 – 15 november 2018 – Toekomstvisie op Oer-IJ gebied

 

Spreker:

Rik de Visser

Titel:

Inspiratiebeeld Oer-IJ gebied; kansen voor een betekenisvolle, duurzame en klimaatbestendige inrichting van een fascinerend landschap!

Samenvatting lezing:

In het ‘Inspiratiebeeld Oer-IJ’ proberen we de boeiende ontstaansgeschiedenis van het Oer-IJ gebied in beeld te brengen en laten we zien dat van alle ontwikkelingsfasen van het Oer-IJ nog herkenbare elementen in het landschap aanwezig zijn. De vraag die we daarbij stellen is: hoe kunnen we met de ruimtelijke ordening en de inrichting van het landschap rekening houden met de kwaliteiten het Oer-IJ gebied? En welke relaties liggen er met de omringende landschappen?

Ruim voor de jaartelling begon was het Oer-IJ een uitgestrekt estuarium met kwelders, kreken en strandwallen. De meest noordwestelijke vertakking van de Rijn (het Oer-IJ) mondde bij Castricum uit in zee. Twee keer per dag, met hoog water drong de zee dit landschap binnen en stroomde het bij laag water weer leeg. Door de stijging van de zeespiegel verzandde de monding van het Oer-IJ en ging het gebied in oostelijke richting afwateren.

In de middeleeuwen verbreedde de IJ-geul zich in het veenlandschap en ontstonden er grote waterpartijen. Het veen werd bedijkt en beschermd. In de negentiende eeuw werden het IJ en het Wijkermeer ingepolderd. Met de aanleg van het Noordzeekanaal werd de verbinding met zee hersteld. In het huidige landschap kunnen we nog steeds zien hoe de huidige Nederlandse kust is ontstaan. In dit verhaal gaat het over hoe de voormalige zeer open getijdenvlakte van het Oer-IJ is veranderd, eerst door natuurlijke omstandigheden en later door menselijk ingrijpen.

Hoe kan de toekomst van het Oer-IJ gebied eruit zien? De druk op het gebied is immers groot. De regio Amsterdam kent een enorme verstedelijkingsopgave en ook het landelijk gebied is aan grote veranderingen onderhevig (ontwikkeling woningbouw, bedrijventerreinen, wegen en spoor, energietransitie, landbouw, toerisme, natuur, waterbeheer en niet in de laatste plaats klimaatverandering). Hoe kunnen we deze ontwikkelingen in goede banen kunnen leiden? Is het mogelijk om de eigenschappen en identiteit van Oer-IJ gebied optimaal te behouden en te ontwikkelen, zonder het gebied op slot te zetten? Wij denken van wel. Ons doel is om gemeenten, provincie, betrokkenen en belanghebbenden in het gebied te inspireren en het Oer-IJ stevig op de ruimtelijke agenda te zetten.

Inschrijven voor één of meerdere lezingen kan op de inschrijfpagina.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rik de Visser is in 1985 afgestudeerd  als landschapsarchitect aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. Tussen 1985 en 1993 heeft hij als landschapsarchitect in diverse functies gewerkt voor het toenmalige Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. In 1994 heeft hij Vista landschapsarchitectuur en stedenbouw (Amsterdam) opgericht. Vista is onder meer verantwoordelijk voor het ontwerp van de Marker Wadden (Markermeer bij Lelystad), versterking Houtribdijk in combinatie met natuurontwikkeling op het Enkhuizerzand, PARK21 (Haarlemmermeer) en Sanering Volgermeerpolder (Amsterdam). Vista staat bekend als pionier op het gebied van natuur-inclusieve en klimaat-adaptieve landschapsarchitectuur. Studies van Vista zijn ‘Dilemma’s van het Hollandveen’ voor het toenmalige Ministerie van LNV, ‘Veerkracht waar mogelijk, ontwerpen aan een Klimaatbestendig Nederland’ in opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving en ‘Klimaatpark Groene Hart voor het Innovatienetwerk’ van het Ministerie van LNV).