Intro

In de regionale nieuwsbladen is een serie artikelen verschenen waarin burgers die zich betrokken voelen bij het landschap aan het woord komen over het Oer-IJ gebied. De verhalen kunnen hier nog een keer worden teruggelezen. Door op een titel in het overzicht rechts te klikken, wordt een aflevering in zijn geheel zichtbaar.

 

Lia Vriend: Over dit landschap is nog zoveel te vertellen

Wat heeft zij met het Oer-IJ

,Voor veel mensen is het alleen maar een grote groene vlakte. Graslanden met sloten ertussen.  Meer niet. Voor mij gaat het om een uniek landschap, met een ongekend grote variëteit. Hier is heel veel te zien, en nog veel meer over te vertellen. Dan heb ik het niet alleen over de ontstaansgeschiedenis, de natuurwaarden en de archeologische schatten die er nog verborgen liggen, maar ook over de enorme veranderingen die zich er de afgelopen eeuwen door menselijke activiteiten hebben voorgedaan. Die dynamiek is ongekend. Nog steeds.’

Lees verder

Hans van Weenen: Het Oer-IJ gebied zit nog vol geheimen

Wat heeft hij met het Oer-IJ ?

,Het begint met mooie jeugdherinneringen. Als kind heb ik hier veel in de weilanden gespeeld. Een zorgeloze tijd. Slootje springen. Vissen en in het gras liggen luisteren naar een leeuwerik, en de lucht afspeuren om de vogel te kunnen spotten. Later, ik moet ongeveer 18 jaar zijn geweest, vond ik in de bouwputten bij de dorpsuitbreiding scherven van aardewerk. Daarmee is de interesse voor de archeologie begonnen. Reuze spannend allemaal. Ik wilde weten van wanneer het was, waar het voor werd gebruikt en wie hier toen woonde. Ik heb daar wel tot in het donker koortsachtig in het zand liggen wroeten.’ Lees verder

Gerard Veldt: De boeren werken hier al meer dan tweeduizend jaar

Wat heb jij met het Oer-IJ ?

,In de jaren 80 was ik als ‘grondschatter’ actief betrokken bij de ruilverkaveling. Met elkaar bepaalden we dan de kwaliteit en de economische waarde van de percelen grond. Ik kwam overal, kende elk lapje land en wist precies hoe de slootjes liepen. Het viel me op hoe groot de verschillen in de samenstelling van de bodem zijn. Dat maakte me nieuwsgierig. Dan ontdek hoe bijzonder de geschiedenis en het landschap hier eigenlijk is. Bij de herinrichting van het gebied is gelukkig de hoofdstructuur redelijk goed in stand gebleven’’.

,Wat me vooral fascineert is dat er altijd agrarische activiteiten zijn geweest op en rond de strandwallen en geestgronden in het Oer-IJ gebied. Hier wonen en werken al meer dan 2000 jaar boeren met hun families. Ze wisten ook toen al heel goed waar ze hun vee konden laten grazen en welke percelen geschikt waren voor de akkerbouw. Zo hebben wij boeren voor een mooi open en weids landschap gezorgd. Zonder ons zou de boel op termijn helemaal dichtgroeien.’

Lees verder

Joke van der Aar: In Beverwijk staan nog 18e eeuwse theekoepeltjes langs de weg  

Wat heeft zij met het Oer-IJ ?

, Als directeur van de buitenplaats Beeckestijn ben ik me pas goed bewust geworden welke invloed dat Oer-IJ heeft gehad op de omgeving hier. Alleen aan de kant van Velsen lagen er in de 18e eeuw zeker zestig buitenplaatsen rond het Wijkermeer. Die plas maakte deel uit van een groot stelsel met kreken en waterlopen. Het lag in het verlengde van het huidige IJ en zorgde daardoor voor een rechtstreekse verbinding met Amsterdam.’

Lees verder

Wladimir Dobber: De industriële revolutie is feitelijk hier in de polder begonnen

Wat heeft hij met het Oer-IJ ?

,Met veel plezier bewonen mijn vrouw en ik de Oude Pastorie in Krommeniedijk. Aan alle kanten uitzicht op het landelijk gebied dat deel uitmaakt van het oorspronkelijke Oer-IJ. Maar De Dobbers komen van Uitgeest, net als Cornelis Corneliszoon, die rond 1593 als schamell huysmann, met wuyff ende kinderen belast een belangrijke uitvinding deed waardoor Nederland en met name de Zaanstreek zich economisch spectaculair kon ontwikkelen. ‘

Lees verder

Wim Bosman: De natuur hier heeft het gedrag van de mensen altijd gedicteerd

Wat heb je met het Oer-IJ ?

,Als beeldhouwer bewerkte ik veel natuursteen. Door mijn studie kwam ik in de ruige Spaanse Pyreneeën. Een fascinerend landschap met een geologische geschiedenis die oneindig veel verder gaat dan dat van ons. Daar werd ik me voor het eerst bewust van het verhaal dat de bodem zelf vertelt. Toen ben ik gestopt met het hakken en de stenen zelf gaan exposeren. Al die fossielen, dat verleden. Wat had ik daar nog aan toe te voegen? Die stenen vertellen zelf hun verhaal’. Lees verder

Pauline van Vliet: De mooie verhalen liggen voor het oprapen

Wat heeft ze met het Oer-IJ ?

,,Ik sta ook nog voor de klas, maar ben vooral druk met mijn filmproductiebedrijf. En dan gaat het met name om projecten die een link hebben met de regionale geschiedenis. Ik maakte een documentaire over en met oud Indiëgangers, over Castricummers die hier tijdens de Tweede Wereldoorlog in het dorp achterbleven, over de Slag bij Castricum uit 1799 en nu werken we hard aan een mooie historische film over het Noordzeekanaal.  Ja, en dan praat je natuurlijk over het Oer-IJ. Daar is het hier allemaal mee begonnen.’’

Lees verder

Jaap van Harlingen: Door de open verbinding met zee is een bijzonder landschap ontstaan

Wat heeft hij met het Oer-IJ

‘Na mijn pensionering was er tijd voor de verdieping in de geschiedenis van het landschap. Ik zat in een werkgroep en die wilde dat een deel van Laag Holland met daarin ook het Oer-IJ een Geopark zou worden; dat is een internationale erkenning voor een gebied met een unieke geologische, archeologische, ecologische en culturele waarde. Het is er nog niet van gekomen, maar het kan nog steeds.’

Lees verder

Cees Hazenberg: Dat Oer-IJ-verleden biedt vooral kansen

 

Wat heeft hij met het Oer-IJ

,,Wij wonen nu 25 jaar in deze prachtige provincie. Ik ben altijd dol op het strand en de zee geweest, maar kom er steeds meer achter hoe boeiend het gebied achter de duinen is. Het ontstaan ervan, de ontwikkeling in de tijd. Hoe het zichzelf heeft gevormd en wat je daar nog van kunt terugzien. Ik heb ook een grote belangstelling voor geschiedenis. Dan is het landschap hier in dubbel opzicht meer dan interessant. Niet zonder reden ben ik voorzitter geworden van de Stichting Museum Kennemerland.’’ Lees verder

Arie Zonjee: De meeste mensen hebben er eigenlijk geen weet van hoe bijzonder het hier is

Wat heb jij met het Oer-IJ ?

,Castricum mag dan mijn woonplaats zijn, ik leef in Uitgeest. Er is daar historisch gesproken zoveel gebeurd, de meeste mensen hebben hier geen weet van. Dat moet veranderen en daar zet ik me voor in. Vanuit de historische vereniging Oud Uitgeest ben ik actief betrokken geraakt bij twee erfgoedstichtingen; het Oer-IJ en Cornelis Corneliszoon van Uitgeest. Die houden zich elk voor zich bezig met het verleden. De een vooral met het ontstaan van het landschap dat we nu als Noord-Holland kennen en de ander met de bouw van een historisch houtzaagmolencomplex als eerbetoon aan de uitvinder van de houtzaagmolen. Uitgeest speelt daarin bij beiden een prominente rol en dat moet wat mij betreft meer op de kaart worden gezet. Ze zijn hier veel te bescheiden.’

Lees verder

Rob van Eerden: Het Oer-IJ hoort thuis in de schoolboekjes

Wat heb jij met het Oer-IJ ?

Een mooie aanvulling op het Huis van Hilde, noemt Rob van Eerden het bewonersinitiatief voor de oprichting van de Stichting Oer-IJ. Feitelijk behoorde hij tot de eerste groep mensen die zich bezighield met onderzoek naar het belang van het Oer-IJ in de vroege geschiedenis van het landschap en de bewoning in en rond Castricum. Hij was als toen nog als amateur-archeoloog actief betrokken bij opgravingen waar voor het eerst kon worden aangetoond dat hier een delta lag waar altijd is gewoond. ,,Ik ben van jongs af aan geïnteresseerd geweest in de manier waarop het landschap is gebruikt.  Hoe mensen een bestaan opbouwden op de grens van land en water en wat je daar nog in de bodem van kunt terugvinden. De archeologische rijkdom is hier ongekend. ’’

Lees verder