Oproep Groene coalitie voor totaalplan Oer-IJ gebied

Directeur van Landschap Noord-Holland Ernest Briët, heeft donderdagavond 21 juni in een commissievergadering van Provinciale Staten, als woordvoerder van ‘de Groene coalitie’ bezwaar gemaakt tegen de keuze van GS van de Golfbaanvariant voor de aansluiting van de A8 op de A9. Andere partners in dit samenwerkingsverband zijn de Stichting Oer-IJ, Samenwerkende Vogelwerkgroepen Noord-Holland, de Vogelbeschermingswacht Zaanstreek, Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland.

Briët deed een oproep aan de politiek om een degelijk gebiedsplan op te laten stellen waarbij de waarden, betekenis en potentie van dit gebied als uitgangspunt wordt genomen en niet alleen naar een oplossing voor de aanleg van de weg wordt gezocht. Bij een integrale aanpak komen alle relevante aspecten waaronder ook mobiliteit en kansen voor agrarische ondernemers aan de orde.

 

De letterlijke tekst van de oproep:

Dank voor de mogelijkheid hier vanavond in te spreken. Ik doe dat namens de Groene Combinatie van Stichting Oer-IJ, Samenwerkende Vogelwerkgroepen Noord-Holland, de Vogelbeschermingswacht Zaanstreek, Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland en Landschap Noord-Holland.

Onze Combinatie is blij met de inzet om te komen tot een gebiedsplan en om vandaaruit te bezien wat de beste mobiliteitsoplossing is.

Het gebied dat wij u adviseren mee te nemen in het gebiedsplan strekt zich uit van het Alkmaardermeer in het noorden tot Spaarnwoude in het zuiden. Dit is het, steeds verder inkrimpende, open gebied tussen de verstedelijkingsassen Haarlem – Alkmaar en Amsterdam – Zaanstad.

Een dergelijke aanpak doet recht aan uw eigen beleidsuitgangspunten m.b.t. een meer integrale benadering van ruimtelijke vraagstukken. Zoals we die kunnen lezen in o.a. uw concept-omgevingsvisie daarin mede gevoed door het advies van uw provinciaal adviseur ruimtelijke kwaliteit. In zijn Kwaliteitsbeleid Noord-Holland 2050 wordt dit gebied niet voor niets aangemerkt als “Prachtlandschap”.

We hebben een stevige delegatie van Statenleden afgelopen dinsdag door dit gebied geleid. Zij zagen veel fraais maar vooral ook veel waardevolle zaken die in potentie heel mooi gemaakt kunnen worden.

  • Om te beginnen is het een gebied met grote recreatieve waarde en nog grotere potenties. Om te wandelen, te fietsen, te kanoën en natuur te beleven. En daarmee een onmisbare groene long voor de inwoners van de steeds verder verdichtende stedelijke agglomeraties er omheen.
  • Daarnaast heeft het gebied grote natuur- en cultuur-historische waarde waaronder de geschiedenis van het Oer-IJ. En niet te vergeten de Stelling van Amsterdam, waarvan de forten er mooi bij liggen maar de vrije schootsvelden en de liniedijken steeds verder verdwijnen en waarmee de zeggingskracht van de Stelling sterkt verwatert.
  • En tenslotte de natuurwaarde. De goede weidevogelgebieden rond het Alkmaardermeer en in de Zaanse Veenweiden kunnen met elkaar verbonden en versterkt worden door bijvoorbeeld herstel en verbreding van de Kil en uitbreiding met natte oevers en natte natuurgebiedjes.

Kortom het gebied is een potentiële schatkamer met veel nog relatief onbekend fraais.

Goed dat met deze integrale gebiedsbenadering – zo verwachten wij – serieus invulling wordt gegeven aan het duidelijke signaal van ICOMOS dat ingrepen in de Stelling van Amsterdam niet lichtvaardig mogen worden gedaan.

ICOMOS dringt aan om op een aantal punten aanvullende energie te steken in de verkenning, waaronder de volgende:

  1. De problematiek van verdere versnippering van het landschap door een nieuwe infrastructurele doorsnijding.
  2. Landschappelijke analyse om te bepalen welke maatregelen met meest geschikt zijn om de landschappelijke dimensie van het erfgoed veilig te stellen gezien de kwetsbaarheid daarvan.
  3. Andere mobiliteitsopties te overwegen, zoals verkeersmanagement, als negatieve effecten onvoldoende kunnen worden weggenomen.

Onze oproep houdt in dat wij u vragen om een degelijk gebiedsplan op te laten stellen waarbij de waarden, betekenis en potentie van dit gebied als uitgangspunt wordt genomen. En vandaaruit optimale oplossingen worden gevonden voor alle relevante aspecten waaronder ook mobiliteit en kansen voor agrarische ondernemers.

Bij een financiële vergelijking van onderzochte tracés wordt tot op heden geen recht gedaan aan de niet te onderschatte economische betekenis van de door mij naar voren gebrachte recreatieve en landschappelijke waarden.

Het open karakter van het gebied heeft een grote latente en intrinsieke belevingswaarde voor de omliggende stedelijke gebieden. Bij een onvoldoende integrale en ruimtelijk te beperkte benadering dreigt een groot risico dat deze waarde wordt vernietigd. Door het gebied in samenhang te ontwikkelen wordt deze waarde juist veel beter en concreet tot uitdrukking gebracht. Deze waarde-creatie rechtvaardigt het om met een andere bril tegen de kosten het mobiliteitsvraagstuk aan te kijken.

Voor de door ons beoogde aanpak van dit proces zijn legio goede voorbeelden voorhanden.

In onze eigen provincie bijvoorbeeld het Gebiedsakkoord voor de Oostelijke Vechtplassen. En in Zuid-Holland is vorig najaar een integraal plan vastgesteld voor Midden-Delfland. Een plan gemaakt dóór alle partijen in het gebied, en daarmee een plan ván alle partijen in het gebied. Een concreet plan dat actie zet op álle relevante aspecten in dat gebied.

Graag delen wij met u cruciale elementen van het proces om tot zo’n gedragen, integraal gebiedsplan te komen. Wij adviseren u GS mee te geven het gebiedsplan conform die aanpak uit te voeren. Naar onze overtuiging kan er dan binnen een half jaar een plan liggen dat leidt tot breed enthousiasme in plaats van tot brede weerstand.

De ingrediënten voor de ontwikkeling van een integraal en toekomst-vast gebiedsplan zijn wat ons betreft:

  • Stel het gebied centraal (en niet de weg).
  • Richt het ontwikkelproces zo in dat alle stakeholders op basis van gelijkwaardigheid aan tafel zitten en waarbij de uitkomst niet op voorhand vastligt.
  • Bepaal gezamenlijk de contouren van het gebied en tevens alle toekomstige ontwikkelambities binnen dit gebied.
  • Maak goede afwegingen tussen prijzen en kosten enerzijds en waarde anderzijds.

In dit proces zal duidelijk worden wat de beste mobiliteitsoplossing is. Dit plan zal u in staat stellen nog deze collegeperiode een degelijk besluit te nemen over de A8A9.

Geachte commissie wij vragen u te kiezen voor deze door ons geschetste aanpak.

Wij staan er klaar voor en hebben er zin in!